ASTRONOMIA

1. Rozgrzany kamień świeci na czerwono. Oznacza to, że emituje:

   (a)

   widmo emisyjne

   (b)

   widmo absorpcyjne

   (c)

   widmo ciągłe

   (d)

   widmo stanu wzbudzonego

   (e)

   widmo stanu podstawowego

2. Gwiazda na swojej powierzchni ma temperaturę 3000 K. Jakiego rodzaju promieniowania emituje najwięcej? (Temperatura powierzchni Słońca to 6000 K)

   (a)

   gamma

   (b)

   promieniowanie podczerwone

   (c)

   fale radiowe

   (d)

   światło widzialne

   (e)

   ultrafiolet

3. Która z wymienionych fal promieniowania elektromagnetycznego ma fotony o największej energii?

   (a)

   1 kilometrowa

   (b)

   1 centymetrowa

   (c)

   1 metrowa

   (d)

   0.1 milimetrowa

   (e)

   5 milimetrowa

4. Które z wymienionych zdań jest FAŁSZYWE?

   (a)

   Linie absorpcyjne i emisyjne produkowane przez dany pierwiastek odpowiadają takim samym długością fali.

   (b)

   Atomy w stanie podstawowym mogą jedynie emitować fotony, nie mogą ich natomiast absorbować.

   (c)

   Emisja i absorpcja fotonu przez atom jest związana z przejściem na inny poziom energetyczny.

   (d)

   Atomy różnych pierwiastków mają różne zestawy poziomów energetycznych.

   (e)

   Gorący i rzadki gaz oglądany na ciemnym tle produkuje linie emisyjne.

5. W jaki sposób zmienia się widmo gwiazdy kiedy wysyłane przez nią światło przejdzie przez zimny obłok materii międzygwiazdowej?

   (a)

   zmienia się w widmo emisyjne

   (b)

   widmo ciągłe staje się jaśniejsze

   (c)

   zostają dodane linie absorpcyjne

   (d)

   linie emisyjne zostają dodane jeśli gaz porusza się w naszym kierunku, zaś absorpcyjne jeśli gaz od nas ucieka

   (e)

   linie absorpcyjne zostają dodane jeśli gaz porusza się w naszym kierunku, zaś emisyjne jeśli gaz od nas ucieka

6. Energia w Słońcu jest produkowana dzięki:

   (a)

   syntezie wodoru w hel w jego jądrze

   (b)

   syntezie wodoru w hel na jego powierzchni

   (c)

   rozczepieniu uranu w jego jądrze

   (d)

   rozczepieniu wodoru w jego jądrze

   (e)

   zapadaniu się grawitacyjnym

7. Dlaczego Słońce nie eksploduje jak bomba nuklearna?

   (a)

   Masa naciskająca na jądro Słońca reguluje zachodzące tam reakcje.

   (b)

   Jest niemożliwe, dla reakcji nuklearnych, zużycie całej masy Słońca w jednym, krótkim wybuchu.

   (c)

   Słońce nie zawiera uranu, który jest niezbędny dla eksplozji.

   (d)

   Eksplozje nuklearne mogą być jedynie wywołane sztucznie (środkami technologicznymi).

   (e)

   Tak właściwie to Słońce cały czas wybucha niekontrolowanie.

8. Które z następujących zdań jest prawdziwe?

   (a)

   Gwiazdy typu O są zimniejsze niż gwiazdy typu F.

   (b)

   Gwiazdy typu A są gorętsze niż gwiazdy typu M.

   (c)

   Gwiazdy typu K są gorętsze niż gwiazdy typu B.

   (d)

   Słońce jest gwiazdą typu B.

   (e)

   Gwiazdy o tym samym typie widmowym znajdują się w takiej samej odległości od nas.

9. Zmierzyłeś jasności obserwowane 2 gwiazd typu G2 znajdujących się na ciągu głównym. Najbardziej odległa to ta, która jest:

   (a)

   najmniej jasna

   (b)

   najjaśniejsza

   (c)

   najbardziej czerwona

   (d)

   najbardziej niebieska

   (e)

   najmniejsza

10. W standardowym diagramie Hertzsprunga-Russella, wykres prezentuje zależność:

    (a)

    mocy promieniowania od temperatury

    (b)

    promienia od masy

    (c)

    mocy promieniowania od promienia

    (d)

    masy od temperatury

    (e)

    Hertzsprunga od Russella

11. Które z następujących zdań jest FAŁSZYWE?

    (a)

    Im bardziej masywna gwiazda ciągu głównego tym jaśniej świeci.

    (b)

    Im bardziej masywna gwiazda ciągu głównego tym większą ma średnice.

    (c)

    Słabo świecące gwiazdy ciągu głównego mogą mieć różny czas życia.

    (d)

    Masywne gwiazdy ciągu głównego żyją dłużej niż te małomasywne.

    (e)

    Gwiazdy ciągu głównego ``palą'' wodór w swoich jądrach.

12. Jeżeli 2 gwiazdy mają taką samą temperaturę powierzchniową, ale różne promienie to na diagramie HR większa gwiazda będzie:

    (a)

    horyzontalnie na lewo od mniejszej gwiazdy

    (b)

    pionowo, poniżej mniejszej gwiazdy

    (c)

    pionowo, powyżej mniejszej gwiazdy

    (d)

    nie można powiedzieć bez znajomości wieku gwiazd

    (e)

    nie można powiedzieć bez znajomości klasy jasności gwiazd

13. Gwiazdy słabe na czerwonej części diagramu HR są:

    (a)

    bardzo masywnymi gwiazdami ciągu głównego

    (b)

    odległymi czerwonymi olbrzymami

    (c)

    małomasywnymi gwiazdami ciągu głównego

    (d)

    pobliskimi białymi karłami

    (e)

    nowopowstałymi gwiazdami ciągu głównego

14. Jak czas życia gwiazdy zależy od jej masy?

    (a)

    Czas życia gwiazdy nie zależy od jej masy.

    (b)

    Im bardziej masywna gwiazda tym dłużej żyje.

    (c)

    Im bardziej masywna gwiazda tym krócej żyje.

    (d)

    Gwiazdy populacji I (jak Słońce) żyją dłużej od zarówno małomasywnych jak i masywnym gwiazd.

    (e)

    Gwiazdy populacji I (jak Słońce) żyją krócej od zarówno małomasywnych jak i masywnym gwiazd.

15. Materia międzygwiazdowa zbudowana jest głównie z:

    (a)

    wodoru i helu

    (b)

    tlenu i azotu

    (c)

    wodoru i żelaza

    (d)

    wodoru i tlenu

    (e)

    helu i węgla

16. Mgławica Planetarna opisana jest najlepiej jako:

    (a)

    planeta gazowa

    (b)

    otoczka gazowa odrzucona od umierającej gwiazdy

    (c)

    rejon linii emisyjnych gazu, w którym tworzą się gwiazdy

    (d)

    okrągły, ciemny obłok pyłu

    (e)

    gaz odrzucony podczas wybuchu supernowej

17. Pełna lista tego, co może powstać w wyniku wybuchu supernowej (oprócz pozostałości po supernowej) to:

    (a)

    biały karzeł, gwiazda neutronowa, czarna dziura

    (b)

    gwiazda neutronowa, czarna dziura, nic

    (c)

    gwiazda neutronowa, kwazar, czarna dziura

    (d)

    gwiazda neutronowa, czarna dziura

    (e)

    czarna dziura, czerwony olbrzym, zielony olbrzym

18. Typowy biały karzeł jest rozmiarów:

    (a)

    końcówki ołówka

    (b)

    Warszawy

    (c)

    Mount Everest

    (d)

    Ziemi

    (e)

    Słońca

19. Energia wypromieniowana z białego karła pochodzi od:

    (a)

    malejącego zapasu energii termicznej

    (b)

    reakcji termojądrowych

    (c)

    spalania węgla

    (d)

    rozczepienia uranu

    (e)

    energii zmagazynowanej w bateriach ``paluszkach''

20. Które z poniższych stwierdzeń dotyczących nierotującej czarnej dziury jest prawdziwe:

    (a)

    Lądując na czarnej dziurze będzie kompletnie ciemno, gdyż czarna dziura nawet światłu nie pozwala dotrzeć do swojej powierzchni.

    (b)

    To, że nawet światło nie jest w stanie uciec z powierzchni czarnej dziury, oznacza że można je zobaczyć dopiero po wylądowaniu na czarnej dziurze.

    (c)

    Podróżowanie w pobliżu czarnej dziury jest bardzo niebezpieczne, ponieważ jej czarny kolor sprawia, że można jej nie zauważyć i przez to się z nią zderzyć.

    (d)

    Żaden obiekt po przekroczeniu promienia czarnej dziury nie zdoła już wydostać się na zewnątrz.

    (e)

    Ponieważ czas zwalnia przy zbliżaniu się do czarnej dziury, kosmiczny podróżnik, jeśli nie zwiększy siły ciągu, będzie coraz wolniej pokonywał dystans dzielący go do horyzontu zdarzeń.

21. Jak została sklasyfikowana nasza Galaktyka?

    (a)

    spiralna

    (b)

    eliptyczna

    (c)

    nieregularna typu I

    (d)

    nieregularna typu II

    (e)

    Ponieważ znajdujemy się w jej wnętrzu to nie potrafimy jej sklasyfikować.

22. Badana galaktyka ma mało gazu i pyłu, kulisty kształt i brak rotacji. Oznacza to, że jest to galaktyka:

    (a)

    spiralna (bez poprzeczki)

    (b)

    spiralna z poprzeczką

    (c)

    eliptyczna

    (d)

    nieregularna

    (e)

    kulista

23. Droga Mleczna jest:

    (a)

    położona w oddali od innych galaktyk, zaś najbliższa galaktyka jest w odległości około 10Mpc

    (b)

    ścieżką mleka wylaną przez nieostrożną Andromedę

    (c)

    nie jest członkiem żadnej większej struktury galaktyk

    (d)

    członkiem gromady galaktyk zawierającej około 3000 galaktyk

    (e)

    członkiem grupy galaktyk zawierającej około 30 galaktyk

24. Zgodnie z prawem Hubble'a,

    (a)

    im bardziej odległa galaktyka, tym ma większe prędkości własne.

    (b)

    im bardziej odległa galaktyka, tym ma większą jasność.

    (c)

    im bardziej odległa galaktyka, tym ma większą średnicę.

    (d)

    im bardziej odległa galaktyka, tym ma większą prędkość ucieczki.

    (e)

    im bardziej odległa galaktyka, tym jest bardziej oporna.

25. Obecna wartość stałej kosmologicznej oznacza, że:

    (a)

    W odpowiednio długich skałach czasu Wszechświat się nie zmienił.

    (b)

    W odpowiednio dużych skalach Wszechświat jest izotropowy i jednorodny.

    (c)

    Wszechświat będzie się wiecznie rozszerzał.

    (d)

    Wszechświat zaczął istnieć w wyniku ogromnej eksplozji.

    (e)

    Wszechświat znów skurczy się do punktu.

26. Gęstość krytyczna (w kosmologi) to:

    (a)

    minimalna gęstość potrzebna, by mogły się formować galaktyki

    (b)

    minimalna gęstość potrzebna, by mogły się formować gwiazdy

    (c)

    minimalna gęstość potrzebna, by zatrzymać ekspansję Wszechświata

    (d)

    minimalna gęstość potrzebna do utworzenia wodoru we wczesnych etapach istnienia Wszechświata

    (e)

    maksymalna gęstość potrzebna, by cztery znane nam siły mogły się ujawnić w przyrodzie jako oddzielne siły

27. We wczesnym Wszechświecie, co się działo jak cząstka połączyła się ze swoją antycząstką?

    (a)

    Produkowana była ciemna materia.

    (b)

    Produkowane były jądra helu.

    (c)

    Powstawała czarna dziura.

    (d)

    Gwałtownie wzrastało tempo ekspansji.

    (e)

    Produkowane było promieniowanie.

28. Jak można scharakteryzować Wszechświat na 500 tyś. lat po Wielkim Wybuchu?

    (a)

    Wszechświat jest wystarczająco zimny, by grawitacja mogła zacząć tworzyć wielkoskalowe struktury (np. galaktyki)

    (b)

    Wszechświat jest wystarczająco gorący i gęsty by mogły w nim zachodzić reakcje jądrowe na dużą skalę.

    (c)

    Wszechświat ma 2 siły fundamentalne: grawitacje i zunifikowane pozostałe siły.

    (d)

    Wszechświat jest tak gorący, że nawet protony i neutrony nie mogą w nim istnieć.

    (e)

    We Wszechświecie pojawiają się ludzie.

29. Co się stało, gdy Wszechświat miał około 3min?

    (a)

    Rozdzieliły się oddziaływania silne i słabe (jądrowe).

    (b)

    Zostały wyprodukowane jądra helu.

    (c)

    Wszechświat stał się przezroczysty.

    (d)

    Galaktyki i gromady galaktyk zaczęły się formować.

    (e)

    Zaczęła być tworzona materia z otaczającej nicości.

30. Wyobraź sobie, że astronomowie odkryli Wszechświat, który się zapada. Zgodnie ze standarodym modelem kosmologicznym, taki Wszechświat jest:

    (a)

    otwarty

    (b)

    płaski

    (c)

    zamknięty

    (d)

    pusty

    (e)

    nieskończony w czasie i przestrzeni

31. Jakie jest rozwiązanie paradoksu Olberga?

    (a)

    Pył wypełniający przestrzeń powoduje poczerwienienie światła.

    (b)

    Inflacja.

    (c)

    Wszechświat jest nieskończony.

    (d)

    Wszechświat ma skończony wiek.

    (e)

    Nie wiadomo. Jest to jedna z nierozwiązanych tajemnic współczesnej kosmologi.

32. Jaki jest najlepszy sposób wykrycia istnienia obcych cywilizacji?

    (a)

    Wybudowanie statków kosmicznych i odwiedzenie pobliskich gwiazd.

    (b)

    Wysłanie robotów na wszystkie planety układu słonecznego.

    (c)

    Przeprowadzić obserwacje w zakresie optycznym i poszukać sygnałów, które pulsują.

    (d)

    Nasłuchiwanie Wszechświata na falach radiowych w poszukiwaniu wysłanych przez daną cywilizację sygnałów.

    (e)

    Pilne studiowanie wszystkich raportów UFO.